Cuộc thi phóng sự - ký sự báo chí Người tốt - Việc tốt

Thực thi mệnh lệnh từ trái tim

SGGP
Đã 2 năm sau vụ tai nạn chìm tàu trên biển, nhưng Đặng Văn Dũng vẫn nhớ như in giây phút nhìn thấy đèn pha sáng rực của tàu KN469 giữa đêm tối. “Gió to, sóng lớn, giữa mênh mông biển trời mịt mờ như vậy, tôi không nghĩ mình còn cơ hội. Đói, khát, đến thở cũng không đủ sức nữa, định buông xuôi thì những người hùng xuất hiện…”, anh Dũng kể. 

Ngược sóng gió giành sự sống

Sau lần đối mặt với tử thần ấy, người thân cũng nhỏ to khuyên anh nên chọn nghề mới. Nhưng Dũng quyết bám trụ với biển, bởi lẽ anh tin rằng những con tàu mang sắc cờ đỏ sao vàng sẽ luôn đồng hành, bảo vệ những ngư dân như anh. Sau mỗi chuyến đi biển dài ngày, như một thói quen, Dũng lại gọi điện để thăm hỏi thuyền trưởng Lê Văn Chung, người được anh coi như một người anh lớn.

Đánh liều đi một chuyến dài ngày với mong muốn có mẻ lưới lớn để có một khoản cho đứa con lớn nhập học ở thành phố. 40 ngày đầu tiên của hải trình trôi qua thật bình an. Anh Dũng, tài công của tàu BĐ96475TS và người cộng sự duy nhất đã tính đến chuyện quay về bờ, nhất là khi nghe được dự báo xuất hiện vùng áp thấp trên Biển Đông có thể chuyển thành bão. Song chưa kịp trở về thì áp thấp đã ập đến. Sóng lớn làm máy phát điện vốn đã cũ nay hỏng hoàn toàn. Máy bơm không hoạt động, nước chảy ngược vào trong hầm… Tàu BĐ96475TS phát tín hiệu cấp cứu. 

Chiều 7-8-2018, thuyền trưởng Lê Văn Chung tàu KN469 nhận được lệnh khẩn, cơ động ngay ra vùng biển đang có sóng dữ, “cấp cứu” tàu cá BĐ96475TS gặp nạn. Đã nhiều năm đi biển, bao lần đương đầu với gió bão nhưng chuyến công tác này khác biệt bởi mỗi thời khắc trôi qua sẽ làm vơi dần cơ hội sống của thuyền viên tàu bị nạn.

Bản tin cảnh báo áp thấp nguy hiểm trên Biển Đông liên tục được phát ra. Tại phòng chỉ huy, thuyền trưởng Lê Văn Chung lặng người vì tình huống xấu nhất đã xảy ra, dù được lường trước. Trên biển hôm ấy thời tiết rất xấu, gió Tây Nam cấp 7, giật trên cấp 7, trời mưa dông, tối đen như mực. Tầm nhìn hạn chế, sóng liên lạc với tàu bị nạn đã không còn nên việc tìm kiếm hoàn toàn phụ thuộc vào kinh nghiệm của người đi biển. Mưa ràn rạt quất lên tấm kính chắn trên buồng lái, những cơn sóng chồm lên như muốn nuốt chửng mọi thứ xung quanh nhưng tàu KN469 vẫn đè sóng, tiến về phía trước.

Thực thi mệnh lệnh từ trái tim ảnh 1 Lê Văn Chung, thuyền trưởng tàu kiểm ngư, có nhiều thành tích trong tìm kiếm, cứu nạn, hỗ trợ ngư dân trên biển

Theo lệnh của chỉ huy, các kênh liên lạc được mở tối đa để nhận diện, phối hợp với những tàu đã và đang di chuyển ở khu vực quanh vùng xác định tàu bị nạn. Ngoài boong tàu, toàn bộ đèn pha được tập trung bật sáng hai bên mạn tàu. Cả ê kíp tính toán sức gió, luồng chảy, từng mét vuông mặt biển được quét, rọi theo hình giẻ quạt… Sau nhiều tiếng vật lộn, quần thảo với gió, bão, 2 ngư dân của tàu cá bị nạn được tìm thấy và đưa lên tàu kiểm ngư trong tình trạng kiệt sức, hoảng loạn. 

Nhận định thời tiết tiếp tục xấu đi, việc tiếp cận và kéo tàu bị nạn về Song Tử Tây được quyết định nhanh chóng ngay trong chiều hôm đó để đảm bảo an toàn cho người và phương tiện. Việc bàn giao đang diễn ra thì tàu KN469 nhận được tín hiệu cấp cứu thứ 2 từ tàu cá bị nạn. 

Cách Song Tử Tây 85 hải lý, trong điều kiện gió Tây Nam cấp 7, sóng lớn, tàu cá BĐ97490TS bị mất lái khiến sinh mạng của 9 ngư dân trên tàu trở nên chông chênh hơn bao giờ hết, bởi nếu không may gặp luồng sóng dữ, tàu sẽ có nguy cơ bị lật chìm bất cứ lúc nào. Không có nhiều thời gian để chần chừ thêm, ngay trong đêm 13-8-2018, tàu KN469 nhổ neo tiến vào vùng áp thấp. Rạng sáng hôm sau, kiểm ngư đã tiếp cận với tàu bị nạn.

Sau khi phát đủ áo phao, buộc dây dắt, đảm bảo an toàn về người, việc cứu kéo, sửa chữa tàu được tiến hành ngay. Nhận định đây là khu vực gió lớn, nhiều bãi cạn, rất nguy hiểm nếu không sửa chữa kịp thời thì chỉ một cơn sóng quái cũng có thể làm chìm tàu. Lợi dụng địa hình đào chắn sóng sát mép đảo Đá Nam, thuyền trưởng Lê Văn Chung ngay lập tức đưa nhân viên của tàu sang khắc phục thành công sự cố máy lái. Sự quyết đoán trong xử lý tình huống nguy hiểm này đã loại bỏ cho BĐ97490TS nguy cơ chìm tàu, hơn thế, các ngư dân lại có thể tiếp tục thực hiện hành trình đánh bắt. 

Cùng lúc đó, tín hiệu cấp cứu thứ 3 chuyển tới tàu KN469. Tình huống nguy khẩn được xác định bởi trên tàu QNA90839TS khi ấy có 52 thuyền viên. Sóng lớn đã làm chân vịt bị gãy, trong khi thời tiết trên biển khi ấy đang có xu hướng xấu hơn. Nhận được tín hiệu SOS trong thời điểm các thuyền viên đã nhiều ngày vật lộn với sóng to, gió lớn, cứu hộ liên tiếp 2 tàu trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt đã hút cạn sức lực của anh em, thuyền trưởng Chung vô cùng lo lắng.

Nhưng nhìn sóng, gió ngoài kia đang vần vũ, tàu bị nạn với hơn 50 sinh mạng khiến anh và đồng đội không thể chùn bước. Họ đều hiểu muốn cứu người thì không được thỏa hiệp với “thần” biển. Cơ động ngay trong đêm, đến rạng sáng 18-8-2018, thuyền trưởng Chung đã cho KN469 tiếp cận với tàu bị nạn. 52 thuyền viên đang thả trôi trên tàu mực vỏ gỗ của ông Nguyễn Văn Bé ở Núi Thành, Quảng Nam khi nhìn thấy lực lượng kiểm ngư đã rơi nước mắt… 

Trong vòng 12 ngày đêm liên tục, trong khu vực thời tiết xấu, diễn biến phức tạp, 3 tàu cá với 63 ngư dân đã được tìm kiếm và cứu nạn thành công là một kỳ tích đối với lực lượng cứu hộ, cứu nạn trên biển. Đó cũng là một trong những dấu ấn ghi nhận sự trưởng thành, vững vàng của thuyền trưởng Lê Văn Chung. 

Người con của biển

Sinh ra ở vùng núi Thanh Chương, Nghệ An, nhưng bây giờ Lê Văn Chung đã trở thành con của biển. Cái nắng, gió, vị mặn mòi của biển đã tôi luyện cậu học sinh trường chuyên trở thành một thủy thủ bản lĩnh. Trải qua các cương vị từ tập sự trưởng ngành hàng hải đến thuyền trưởng của nhiều tàu, Lê Văn Chung giờ là một trong những thuyền trưởng trẻ xuất sắc trong đội ngũ kiểm ngư.

Với thành tích tìm kiếm, cứu nạn đặc biệt, tàu KN469 đã được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng ba. Cá nhân thuyền trưởng Lê Văn Chung được tặng thưởng bằng khen của Ủy ban Quốc gia ứng phó sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn. Cùng năm 2018, Lê Văn Chung được tặng thưởng danh hiệu Thuyền trưởng tàu kiểm ngư tiêu biểu xuất sắc.  

Chi đội trưởng Chi đội Kiểm ngư 4 Nguyễn Minh Lành nhận định: “Các tình huống cứu nạn diễn ra gấp rút, tình hình thời tiết phức tạp, vì vậy phải cơ động nhanh nhất, tiếp cận tàu bị nạn trong thời gian ngắn nhất. Tổ chức cứu nạn, người chỉ huy phải xây dựng các phương án, cách làm phù hợp với thực tiễn, phải lường trước các tình huống có thể xảy ra và tuyệt đối không được chủ quan, làm tắt, làm ẩu… Tuổi đời còn trẻ, song Lê Văn Chung đã có những kinh nghiệm và sự từng trải mà ít người có được”.

Để có được những điều ấy, không chỉ đòi hỏi ở một người thuyền trưởng có kiến thức mà còn phải là người biết lắng nghe, ham học hỏi. Nhiệm vụ thuyền trưởng của những con tàu lớn đã đặt lên vai Lê Văn Chung nhiều trọng trách, nhưng có lẽ càng đối mặt với thách thức thì bản lĩnh của người chỉ huy lại càng vững vàng, trưởng thành hơn. 9 năm gắn bó với tàu, với biển, cái dữ dằn của sóng, gió đã tôi luyện thêm ý chí, tinh thần thép ở anh...

Được nghe kể nhiều về Lê Văn Chung, thuyền trưởng kiểm ngư dũng cảm thực hiện thành công nhiều nhiệm vụ cứu hộ ở vùng biển Hoàng Sa, Trường Sa, nhưng khi gặp mặt, tôi thực sự ngỡ ngàng bởi sự điềm tĩnh, đầy từng trải hiện hữu trên một khuôn mặt hiền khô với giọng nói ngọt ngào, ấm áp đến nhường vậy. Không ăn sóng, nói gió, thậm chí còn khá kiệm lời, song khi nhắc tới biển, tàu, ánh mắt của vị thuyền trưởng trẻ lại tràn đầy nhiệt huyết.

Chung chia sẻ, biển Việt Nam dài và đẹp song chịu ảnh hưởng rất lớn của gió mùa, bão, áp thấp nhiệt đới và biến đổi khí hậu, tình hình thời tiết cực đoan và thiên tai diễn biến bất thường. Mỗi năm trung bình có 8-10 cơn bão, áp thấp nhiệt đới gây thiệt hại rất lớn về người và tài sản cho nhân dân, đặc biệt ngư dân làm nghề khai thác hải sản trên biển, người dân sống ven biển. Bởi thế, khi đứng trong lực lượng kiểm ngư Chung luôn tâm niệm “bảo vệ ngư dân không chỉ là nghĩa vụ mà đó còn là mệnh lệnh từ trái tim”.

 Bố mất sớm, mẹ một mình vất vả nuôi 4 chị em Lê Văn Chung, bởi thế ban đầu Chung chọn Học viện Hải quân chỉ với suy nghĩ là đỡ cho mẹ một miệng ăn, khi ra trường lại có công việc ổn định có thể giúp đỡ gia đình. Cứ chăm chỉ học tập rèn luyện mỗi ngày, chẳng biết từ lúc nào tình yêu với biển, với tàu đã trở nên gắn bó với Chung. Có lẽ hơn ai hết, Lê Văn Chung hiểu sự mất mát của những đứa trẻ sớm mồ côi. Anh hiểu đằng sau những tín hiệu đang cầu cứu, chờ đợi anh và đồng đội đến giúp đỡ trong dông bão ấy là những người vợ chờ chồng, những đứa trẻ đợi cha…

Điều ấy đã tiếp thêm ý chí và động lực của Lê Văn Chung trong những hải trình giành giật sự sống từ tay của thần biển. Vào tháng 5-2019, thuyền trưởng Lê Văn Chung lại một lần nữa chỉ huy thành công cứu nạn 34 ngư dân trên tàu cá Quảng Nam 94079TS bị hỏng máy, trôi dạt tự do. 

Tại thời điểm này, Lê Văn Chung được giao trọng trách thuyền trưởng của một trong những tàu kiểm ngư hiện đại nhất hiện nay. Với người trẻ tuổi như anh, đó là dấu ấn ghi nhận những nỗ lực trong công tác, nhưng đó cũng thực sự là thử thách mới bởi thuyền lớn sẽ phải đương đầu với sóng lớn.

Song một điều có thể khẳng định chắc chắn, với tâm huyết, trách nhiệm, kinh nghiệm và sự quyết đoán của một thuyền trưởng như Lê Văn Chung, các ngư dân sẽ có thêm một chỗ dựa vững chắc, giúp họ an tâm rẽ sóng ra khơi đánh bắt, bảo vệ ngư trường truyền thống của cha ông. 

MAI AN

Tin cùng chuyên mục