Xã hội

Báo SGGP tổ chức tọa đàm “Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực”

SGGPO
Hôm nay 21-9, Báo SGGP tổ chức tọa đàm “Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực”, với sự tham gia của lãnh đạo Trung ương, các sở ngành TPHCM, chuyên gia, doanh nghiệp, luật sư và người dân bị vướng mắc trong quá trình sử dụng đất. 
Báo SGGP tổ chức tọa đàm 'Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực' ảnh 1 Quang cảnh buổi tọa đàm "Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực”, sáng 21-9. Ảnh: HOÀNG HÙNG

Nghị quyết 18-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, ban hành ngày 16-6-2022, đã đặt ra mục tiêu, đến năm 2023 phải hoàn thành sửa đổi Luật Đất đai năm 2013 và một số luật liên quan, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, đáp ứng yêu cầu phát triển mới. Ngay sau đó, Bộ TN-MT đã soạn thảo dự án Luật Đất đai (sửa đổi) và đưa ra lấy ý kiến rộng rãi các tầng lớp nhân dân.

Nhằm hưởng ứng chủ trương trên, Báo SGGP đã tổ chức vệt bài “Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực” và tọa đàm hôm nay cũng nằm trong kế hoạch tuyên truyền này. Báo SGGP mong muốn sẽ là kênh thông tin tiếp tục tiếp nhận và đăng tải ý kiến của chuyên gia, luật sư, người dân… để góp phần vào việc sửa đổi Luật Đất đai đạt hiệu quả.

Và với mong muốn cùng với các chuyên gia, doanh nghiệp, người dân đóng góp những ý chung về vấn đề này, Báo Sài Gòn Giải phóng đã tổ chức chương trình tọa đàm “Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực” ngày hôm nay.
Báo SGGP tổ chức tọa đàm 'Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực' ảnh 2 Ông Phạm Văn Trường, Phó Tổng Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng phát biểu khai mạc buổi tọa đàm. Ảnh: HOÀNG HÙNG

Khách mời tham dự tọa đàm gồm có: ông Phan Đức Hiếu - Ủy viên thường trực Ủy ban Kinh tế Quốc hội; TS Trần Du Lịch - thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia; bà Văn Thị Bạch Tuyết - Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu quốc hội TPHCM; ông Nguyễn Toàn Thắng - Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường TPHCM; ông Huỳnh Thanh Khiết - Phó Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM; ông Trương Trung Kiên, Phó Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc; ông Hoàng Minh Trí - nguyên Viện trưởng Viện Quy hoạch TPHCM; ông Nguyễn Văn Sánh, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đồng bằng sông Cửu Long; ông Phạm Ngọc Hưng - Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp TPHCM; ông Nguyễn Văn Bé - Chủ tịch Hiệp hội các doanh nghiệp Khu công nghiệp TPHCM; ông Dương Văn Phúc, Trưởng phòng Tài nguyên - Môi trường huyện Hóc Môn; cùng có sự tham gia của người dân là những người trực tiếp sản xuất nông nghiệp...

Báo SGGP tổ chức tọa đàm 'Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực' ảnh 3 Ông Phan Đức Hiếu - Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế Quốc hội. Ảnh: HOÀNG HÙNG
Báo SGGP tổ chức tọa đàm 'Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực' ảnh 4 Các đại biểu tham dự buổi tọa đàm. Ảnh: HOÀNG HÙNG
Báo SGGP tổ chức tọa đàm 'Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực' ảnh 5 Các đại biểu tham dự buổi tọa đàm. Ảnh: HOÀNG HÙNG
>>> Clip ông Phan Đức Hiếu - Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế Quốc hội phát biểu tại buổi tọa đàm
 

Tại buổi tọa đàm, ông Nguyễn Toàn Thắng - Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường TPHCM, cho rằng tọa đàm này rất thiết thực đối với người dân TP. Ngành Tài nguyên - Môi trường có một số ý kiến, đề xuất như sau:

Dự thảo luật lần này có 16 chương, 237 điều, rất nhiều chương quan trọng. Trong đó có 2 chương tôi thấy rất gần gũi và TPHCM quan tâm, đó là cơ cấu chính sách, bộ máy đi liền với nhau để phát triển quỹ đất; thu hồi, trưng dụng tái định cư. Nghị quyết 18 cũng nhấn mạnh, điều 4 của chương này có nêu, đối với việc vận dụng quy định pháp luật nếu có bất cập thì những vấn đề liên quan đến đất đai thì lấy Luật Đất đai làm gốc.

Đối với TPHCM có các vấn đề lớn như sau:

- Quy định rõ ràng quy định thuê, đấu thầu đất, nếu không sẽ vướng khi tổ chức đấu thầu. Như vậy mới phát huy được các dự án mà TPHCM tổ chức đấu thầu.

- Thu hồi theo quy hoạch để có đất sạch đấu giá.

- Thu hồi đất đai vùng phụ cận thuộc diện nhà nước đầu tư. 

- Cho phép thực hiện dự án đầu tư công, phục vụ cho công tác giải phóng mặt bằng.

- Cho tách dự án bồi thường tái định cư thành tiểu dự án.

- Hàng năm, lập kế hoạch quy hoạch sử dụng đất, nhưng TPHCM khác địa phương khác thì đề xuất để TPHCM lập kế hoạch sử dụng đất 5 năm hoặc 10 năm.

- Trong dự thảo luật có ý thu tiền sử dụng đất hàng năm thì nên áp dụng đối với sử dụng đất sản xuất và dịch vụ nhằm tạo nguồn thu ổn định hàng năm.

Báo SGGP tổ chức tọa đàm 'Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực' ảnh 6 Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường TPHCM Nguyễn Toàn Thắng. Ảnh: HOÀNG HÙNG
Theo Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường TPHCM, liên quan đến khung giá đất, TPHCM đề xuất để mang tính chuyên nghiệp, cần có cơ quan chuyên trách.

Về nguồn lực đất đai của doanh nghiệp trước và sau khi cổ phần hóa, nếu quy định không rõ ràng thì việc cổ phần hóa sẽ bị tắc.

Liên quan đến cấp giấy chứng nhận (GCN) thì được quy định tại các nghị định, do nghị định quy định về cấp GCN thì các dự án nhà ở, nhà ở chung cư... đối với doanh nghiệp sau khi thực hiện nghĩa vụ tài chính xong, cơ quan nhà nước thực hiện cấp GCN cho người dân, nhưng trong quá trình thực hiện xuất hiện các nghĩa vụ tài chính phát sinh vướng mắc, ảnh hưởng đến việc cấp GCN cho người dân.

>>> Clip Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường TPHCM Nguyễn Toàn Thắng phát biểu:

Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM Văn Thị Bạch Tuyết chia sẻ: "Tôi đến dự tọa đàm với tư cách đại biểu, để ghi nhận ý kiến của các chuyên gia. Qua ý kiến của Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường TPHCM, tôi thấy người dân rất quan tâm đến các quy định của pháp luật không chồng chéo với Luật Đất đai. Giải quyết hài hòa việc người được cấp quyền sử dụng đất với các quy hoạch của nhà nước, phải được tính toán như thế nào?".

Báo SGGP tổ chức tọa đàm 'Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực' ảnh 7 Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM Văn Thị Bạch Tuyết. Ảnh: HOÀNG HÙNG
"Sử dụng đất phải hiệu quả và tiết kiệm, chứ đến một thời điểm thì không còn đất để nhà nước thực hiện một số nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đây cũng là nhiệm vụ hết sức quan trọng trong việc sửa đổi Luật Đất đai lần này", bà Văn Thị Bạch Tuyết nói.

Đại diện Công ty CP Kinh doanh địa ốc Him Lam nêu vướng mắc, theo quy định của pháp luật, sắp tới khi giao đất sẽ có hai hình thức “đấu giá” và “đấu thầu”. Tuy nhiên, hiện nay tại TPHCM có nhiều dự án doanh nghiệp đã bồi thường giải phóng mặt bằng 100% nhưng chưa được giao đất chính thức.
Như vậy, đối với những trường hợp này thì khi Luật Đất đai (sửa đổi) có hiệu lực sẽ “chuyển tiếp” như thế nào, cần có quy định rõ nhằm đảm bảo quyền lợi cho doanh nghiệp?
Báo SGGP tổ chức tọa đàm 'Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực' ảnh 8 Đại diện Công ty CP Kinh doanh địa ốc Him Lam. Ảnh: HOÀNG HÙNG

Ông Nguyễn Văn Bé - Chủ tịch Hiệp hội các doanh nghiệp Khu công nghiệp TPHCM cho biết, hiện tổng quỹ đất của Hội đang có là 17.000ha. Nông nghiệp công nghệ cao, khu công nghệ cao hàng năm đóng góp 50 tỷ USD. Do vậy, quy hoạch cần phải dành quỹ đất cho khu công nghiệp - khu chế xuất, bởi đóng góp rất lớn cho kinh tế TPHCM.

Điều 113 của dự thảo luật nói về đất nông nghiệp, nhưng từ năm 1993 đến nay biến động rất lớn. Do đó, căn cứ vào mốc 1993 là quá xa và không cần thiết.

"Về giá đất, chúng tôi rất khổ tâm vì ách tắc. Nên có "phần cứng" là khung giá đất nhưng "phần mềm" là hệ số mềm (hệ số k) để điều chỉnh. Như vậy, TPHCM và các tỉnh, thành dễ định giá đất", ông Nguyễn Văn Bé đưa ra ý kiến.
Báo SGGP tổ chức tọa đàm 'Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực' ảnh 9 Ông Nguyễn Văn Bé - Chủ tịch Hiệp hội các doanh nghiệp Khu công nghiệp TPHCM. Ảnh: HOÀNG HÙNG

Cũng theo Chủ tịch Hiệp hội các doanh nghiệp Khu công nghiệp TPHCM, chúng ta phải tích cực xây dựng dữ liệu về đất đai, thông tin quy hoạch, thị trường đất đai để điều hành đất đai của toàn quốc, để đảm bảo giá đất sát với giá thị trường và hiệu quả kinh tế.

Ông Huỳnh Thanh Khiết, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP cho biết, hiện Sở Xây dựng là thành viên trong tổ biên tập sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản. Hai luật này do Bộ Xây dựng soạn thảo, trong đó có nêu, tất cả những quy định khác với Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản sẽ thực hiện theo hai luật này. Luật thì làm theo chuyên ngành, nhưng Quốc hội là nơi thẩm định, phải rà soát lại. Cụ thể, đối với dự thảo Luật Đất đai sửa đổi lần này, vẫn còn vướng Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản. Đó là, Luật Nhà ở quy định 100% đất ở thì mới được làm dự án nhà ở. Nhưng hiện nay, đất ở đã sử dụng hết, các dự án khu đô thị mới cũng dựa trên cơ sở đi bồi thường đất nông nghiệp và các loại đất khác mà không phải là đất ở. Như vậy, sẽ không thực hiện được bất cứ một dự án nào, nếu như không sửa luật!
Báo SGGP tổ chức tọa đàm 'Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực' ảnh 10 Ông Huỳnh Thanh Khiết, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TPHCM. Ảnh: HOÀNG HÙNG
"Vấn đề thứ hai là quy hoạch. Quy hoạch sử dụng đất thật ra cũng là quy hoạch không gian, trước đây chúng ta có quy định việc chuyển đổi sử dụng đất, giao thuê đất có thể căn cứ vào quy hoạch xây dựng được duyệt, hoặc quy hoạch sử dụng đất và kế hoạch sử dụng đất. Nhưng Luật Đất đai năm 2013 chỉ quy định, căn cứ vào quy hoạch sử dụng đất và kế hoạch sử dụng đất. Luật Đất đai áp dụng cho khắp cả nước, nhưng miền núi, đồng bằng mỗi khu vực lại khác nhau. Thực tế, không có nước nào quy định như Việt Nam, là từ miền núi đến đồng bằng giống nhau. Chúng tôi đề nghị, Luật Đất đai cần phân chia theo từng khu vực để áp dụng, như đô thị thì có loại đô thị đặc biệt thuộc trung ương, cũng như có các loại đô thị khác... Nếu áp dụng chung sẽ tiếp tục vướng.  
Vấn đề tiếp theo, Sở Xây dựng là một trong những thành viên của Hội đồng Thẩm định giá đất TP. Hiện có 5 phương pháp tính giá đất nhưng không có phương pháp nào chính xác, đó là phương pháp vị trí, phương pháp giá trị thặng dư, phương pháp hệ số điều chỉnh... Tất cả đều là phỏng đoán nhưng lại trở thành pháp lý khi áp dụng, ngay cả trong việc tố tụng. Thành ra, khi thay đổi một con số phỏng đoán thì sẽ khác nhau nhiều giữa giá và tùy theo mục tiêu. Trong khi mục tiêu quan trọng nhất của việc xác định giá đất là làm sao chỉ thành một giá mà thôi, 5 phương pháp nói trên không làm được việc đó. Chúng tôi thiết tha đề nghị, cách tính giá đất này phải xem xét lại", ông Huỳnh Thanh Khiết nêu ý kiến.

Ông Cao Văn Tấn (đến từ tỉnh An Giang) nêu những tồn tại trong lĩnh vực đất nông nghiệp: Những người có đất nhiều thì được canh tác, còn người có đất ít thì cho người có đất nhiều thuê lại. Đây là điều bất cập của người nông dân. Luật Đất đai sửa đổi sắp tới cần nêu rõ vấn đề hạn điền. Người dân muốn tăng hạn điền lên mức lên 15-20 lần thì mới đủ điều kiện để đầu tư phát triển nông nghiệp.

Vậy nhưng, nông dân chưa được hỗ trợ trong việc tích tụ ruộng đất để sản xuất nông nghiệp, nên dẫn tới cạnh tranh giá thành sản phẩm nông nghiệp, thua thiệt so với các nước trên thế giới. Đất không thể nở ra. Nhà nước cần có biện pháp hỗ trợ để nông dân tích tụ ruộng đất, sản xuất lớn.

Báo SGGP tổ chức tọa đàm 'Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực' ảnh 11 Ông Cao Văn Tấn (tỉnh An Giang). Ảnh: HOÀNG HÙNG
Còn theo ông Phạm Ngọc Hưng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM: Cần phải có những quy định gọn hơn trong Luật Đất đai (sửa đổi). Chúng tôi thấy trước đây, Luật Đất đai có quy định 1/2000, giờ lại có 1/500, như vậy rất nhiêu khê.
Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đầu tư đã có những quy định, rồi thêm những quy định trong Luật Đất đai sẽ dẫn đến chồng lấn, cho nên phải điều chỉnh cho đồng bộ. 
Báo SGGP tổ chức tọa đàm 'Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực' ảnh 12 Ông Phạm Ngọc Hưng, Phó Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp TPHCM. Ảnh: HOÀNG HÙNG

Có mặt tại buổi tọa đàm, ông Nguyễn Văn Tư, người dân có đất nông nghiệp ở xã Tân Thới Nhì, huyện Hóc Môn, TPHCM chia sẻ về nguyện vọng được cất ngôi nhà tạm để che mưa, che nắng trên khu đất bị vướng quy hoạch đã hơn 10 năm.

Khu đất nông nghiệp ông Nguyễn Văn Tư nhận chuyển nhượng có diện tích 1.089m2, có sổ đỏ, tọa lạc tại ấp Dân Thắng 1, xã Tân Thới Nhì, huyện Hóc Môn. Từ đó đến nay, khu đất bị vướng quy hoạch đã hơn 10 năm. Cụ thể là vướng 3 quy hoạch: giao thông, bến xe, công viên.

Báo SGGP tổ chức tọa đàm 'Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực' ảnh 13 Ông Nguyễn Văn Tư. Ảnh: HOÀNG HÙNG

"Tôi nghỉ hưu đã lâu, sức khỏe giảm sút. Tôi muốn xin xây cái chuồng nho nhỏ để nuôi gà, vịt tại phần đất nông nghiệp nói trên. Nhưng khi ra chính quyền địa phương xin thì được cho biết, bị vướng quy hoạch, không được xây dựng. Muốn xây chuồng gà tôi phải làm dự án trình lên UBND xã. Tôi mong chính quyền địa phương xem xét để tôi có thể làm chuồng nuôi vài con gà, vịt, bò, heo để cải thiện cuộc sống. Thêm vào đó, hiện khu đất này tôi đang để cho hai người cháu của mình ở giữ đất, nhưng cái chòi đã hư hỏng, mùa mưa thì dột phải lấy bạt để trùm mái nhà, nước ngập đến đầu gối, rắn rít rất nhiều... Rất khổ. Tôi mong chính quyền cho tôi sửa cái nhà để các cháu đỡ vất vả. Khi chính quyền địa phương yêu cầu tháo dỡ thì tôi sẽ phá dỡ ngay, không đòi hỏi bồi thường", ông Nguyễn Văn Tư bộc bạch.

"Thêm nữa, khu đất đó vướng quy hoạch quá lâu, không biết bao lâu nữa thì các cơ quan chức năng mới giải quyết vấn đề tồn tại này? Tôi đề nghị các cấp chính quyền TPHCM cần sớm tháo gỡ vấn đề vướng quy hoạch ở huyện Hóc Môn. Đây là vấn đề cực kỳ thiết yếu trong đời sống, vì bị quy hoạch treo hơn 10 năm rồi!", ông Nguyễn Văn Tư nói. 

Trả lời về vấn đề của ông Nguyễn Văn Tư, ông Dương Văn Phúc - Trưởng phòng Tài nguyên - Môi trường huyện Hóc Môn cho biết, giấy chứng nhận của ông Nguyễn Văn Tư là đất nông nghiệp. Cần xem lại hiện trạng trên đất có gì? Nếu có sẵn công trình thì sửa chữa nhưng không thay đổi hiện trạng, vì phải theo quy hoạch. Sau buổi tọa đàm này, ông Nguyễn Văn Tư có thể gặp Phòng TN-MT và cấp xã để xem xét thực tế và giải quyết.

Trao đổi tại buổi tọa đàm, Trưởng phòng Tài nguyên - Môi trường huyện Hóc Môn Dương Văn Phúc cũng nêu vấn đề, khi thực hiện các dự án công cộng thì giá đền bù đất nông nghiệp hiện ổn hơn các năm trước. Nhưng thực tế so với giá thị trường thì rất khác, chưa hài hòa.

Báo SGGP tổ chức tọa đàm 'Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực' ảnh 14 Ông Dương Văn Phúc, Trưởng phòng Tài nguyên - Môi trường huyện Hóc Môn. Ảnh: HOÀNG HÙNG

"Đất nông nghiệp tại TPHCM, trên giấy chứng nhận là đất trồng lúa thì định giá đất giá trị rất thấp, dù nó có nằm trong quy hoạch khu dân cư, và người dân chưa có điều kiện để thực hiện thủ tục chuyển đổi đất. Một khó khăn nữa đối với tổ chức bộ máy tại huyện, đó là công việc nhiều nhưng rất ít người làm. Hiện chỉ còn 1 trưởng phòng, 2 phó phòng nhưng phải đảm nhiệm việc về thẩm định về môi trường, thẩm định đất, pháp chế, giấy chứng nhận, hồ sơ... Xin kiến nghị, TPHCM nên có thêm biên chế cấp huyện và cấp xã để giải quyết công việc", ông Dương Văn Phúc nói.

Cũng tại buổi tọa đàm, ông Trần Minh Thơ, nguyên Trưởng phòng Bồi thường, hỗ trợ tái định cư, Sở Tài nguyên - Môi trường TPHCM, chia sẻ vấn đề Luật Đất đai 2013 chỉ nói bồi thường, hỗ trợ, tái định cư mà không đề cập "hậu tái định cư".

Trong Luật Đất đai sửa đổi, cần có nội dung "hậu tái định cư", phân ra đầu kỳ, trung kỳ, cuối kỳ để đánh giá. Hậu tái định cư bao gồm cả vấn đề nhà ở, việc làm, thu nhập, chính sách y tế, cơ sở tín ngưỡng dân gian...; đồng thời phải thiết lập những tiêu chí cụ thể, phương thức, cách đánh giá, cách làm.

Báo SGGP tổ chức tọa đàm 'Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực' ảnh 15 Ông Trần Minh Thơ, nguyên Trưởng phòng Bồi thường, hỗ trợ tái định cư, Sở Tài nguyên - Môi trường TPHCM. Ảnh: HOÀNG HÙNG

Ông Trần Minh Thơ nhấn mạnh, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và hậu tái định cư cần thước đo 5 năm để đánh giá kết quả thực hiện. Về trình tự, quy định hiện nay chỉ có “khúc giữa” đề cập việc thực hiện thu hồi đất và bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; không có khâu chuẩn bị ban đầu và không có khâu thực hiện chính sách hậu tái định cư để đạt mục tiêu người dân có nhà ở, cuộc sống bằng hoặc tốt hơn trước khi Nhà nước thu hồi đất.

Cũng theo nguyên Trưởng phòng Bồi thường, hỗ trợ tái định cư, khi sửa đổi Luật Đất đai, cần quy định rõ: danh mục dự án thuộc diện Nhà nước thu hồi đất thì trong báo cáo khả thi được duyệt phải nói rõ nội dung về chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và hậu tái định cư áp dụng cho những người dân bị ảnh hưởng, phải dự toán chi phí cho công việc này.

Khi thẩm định, quyết định chủ trương đầu tư, phê duyệt dự án cần phải thẩm định tính chính xác, đầy đủ thông tin, số liệu và tính khả thi các giải pháp, chính sách bồi thường, tái định cư mà báo cáo khả thi dự án có thu hồi đất đề cập.

Báo SGGP tổ chức tọa đàm 'Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực' ảnh 16 TS Nguyễn Văn Sánh - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đồng bằng sông Cửu Long. Ảnh: HOÀNG HÙNG
Tâm đắc với buổi tọa đàm, TS Nguyễn Văn Sánh - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đồng bằng sông Cửu Long cũng thẳng thắn nêu các vấn đề: "Thứ nhất, liên quan luật, chính sách và xã hội, Luật Quy hoạch có 59 điều đã ứng dụng vào tất cả các luật rồi. Theo Nghị quyết 18 và 39 điều sửa đổi thì chúng ta rà lại và tương tác. Và cần phải có quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng và quy hoạch cấp tỉnh. Thế nhưng, tầm nhìn và tương tác luật như thế nào? Thứ hai, về hệ thống quản trị của nhà nước, theo tôi, nhà nước nên tiếp cận theo Luật Quy hoạch số 21. Bởi hiện "kỵ" nhất là thông tin bất đối xứng trong luật. Thứ ba, cơ sở chuyển đổi quy định 1993 với Luật Quy hoạch số 21 là gì? Cách ứng xử của các bên tham gia thị trường như thế nào cho hợp lý?".
Báo SGGP tổ chức tọa đàm 'Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực' ảnh 17 Ông Hoàng Minh Trí, nguyên Viện trưởng Viện Quy hoạch - Xây dựng TPHCM cho biết: "Trước đây chúng tôi đã đề xuất TPHCM sử dụng bản đồ quy hoạch xây dựng để làm kế hoạch sử dụng đất, nhưng Luật Đất đai 2013 không sửa. Chúng tôi kiến nghị bỏ kế hoạch sử dụng đất hàng năm đối với đô thị đặc biệt, trong sửa đổi Luật Đất đai lần này".

TS Trần Du Lịch, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính, tiền tệ quốc gia, chia sẻ: "Ai cũng nói đất là nguồn hữu hạn, nhưng việc sử dụng hiệu quả đất đang gặp 2 vấn đề lớn. Đó là tình trạng lãng phí đất hoang khi trong quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa đã chuyển đất nông nghiệp thành đất hoang, xây "đô thị ma" nhưng không có người ở, chỉ có các đầu cơ "ôm" đất. Việc đầu cơ này đã đẩy giá đất lên cao, tạo nên "cái gọi là giá đất thị trường" vượt sức chịu đựng của người dân, nền kinh tế và doanh nghiệp. Tôi phản đối những người hay đem giá nhà đất TPHCM so với Tokyo, New York… nhưng họ quên một điều là, thu nhập quốc dân của các quốc gia này gấp mấy chục lần nước ta".

Báo SGGP tổ chức tọa đàm 'Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực' ảnh 18 TS Trần Du Lịch phát biểu tại tọa đàm

Liên quan vấn đề giá thị trường đối với đất đai, TS Trần Du Lịch nói việc đi tìm giá thị trường chẳng khác nào "đi tìm lá diêu bông". Ví dụ giá đất ở TPHCM, với một miếng đất, mật độ xây dựng, tầng cao bao nhiêu sẽ có giá khác nhau nhưng trong Luật Đất đai lại chưa đề cập vấn đề này. Đối với phương án đền bù với các trường hợp bị thu hồi đất, cần xem lại và lưu ý bất cập hiện nay khi chúng ta phát triển theo kiểu người dân "trúng số" hoặc "xui xẻo" khi người mất đất thì thiệt hại, người sau lưng lại hưởng lợi.

Về vấn đề làm luật, ông Trần Du Lịch ví von "như đan lưới, muốn bắt tất cả các loại cá". Luật nên phân cấp, phân quyền cho địa phương, luật chỉ quy định những vấn đề liên quan quốc gia. Ví dụ, Sơn La, Hà Nội, TPHCM... làm sao giống nhau được?  

Thứ nữa, vấn đề thuộc quan hệ dân sự thì không nên đưa vào luật này, nên trả về cho Luật Dân sự...   

Dự thảo luật còn quá rườm rà, những vấn đề gì thuộc chức năng của các Bộ bình thường thì không nên đưa vào luật. Đây là những vấn đề mang tính quan điểm mà Quốc hội nên chấn chỉnh.

Cuối cùng, luật này muốn làm cần phải đối chiếu với các luật khác, tránh chồng chéo, mâu thuẫn, không thể cứ đầu nhiệm kỳ Quốc hội ra luật, cuối nhiệm kỳ Quốc hội lại sửa. Luật pháp phải mang tính ổn định.

Báo SGGP tổ chức tọa đàm 'Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực' ảnh 19 Quang cảnh buổi tọa đàm. Ảnh: HOÀNG HÙNG

Đánh giá cao buổi tọa đàm về mặt nội dung và thời điểm, ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, cho biết, sáng mai 22-9, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ họp chuyên đề về pháp luật để xem xét, ý kiến một số vấn đề dự thảo Luật trình Quốc hội. Tọa đàm của Báo SGGP có nhiều thông tin rất hữu ích, mong Báo tiếp tục đồng hành cùng Quốc hội trong việc đóng góp ý kiến dự thảo Luật.

Báo SGGP tổ chức tọa đàm 'Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực' ảnh 20 Ông Phan Đức Hiếu - Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế Quốc hội. Ảnh: HOÀNG HÙNG


Cụ thể, Báo có thể mở thêm chuyên mục hoặc thực hiện đặc san hàng tháng về Luật Đất đai, bởi vì người dân đang rất quan tâm vấn đề này.

Việc xây dựng thông qua dự thảo Luật Đất đai sẽ trình Quốc hội kỳ họp thứ 4 tới đây; kỳ họp thứ 5, Quốc hội sẽ thảo luận và cho ý kiến lần 2; tại kỳ họp thứ 6, Quốc hội cho ý kiến lần 3 và nếu như dự thảo đạt chất lượng sẽ thông qua Luật Đất đai vào năm 2023.

Ủy ban Kinh tế Quốc hội được giao chủ trì, phối hợp các cơ quan liên quan để thẩm tra dự án Luật. Việc sửa đổi Luật Đất đai không chỉ mới tiến hành mà đã soạn thảo từ 2 năm trước. Về mặt nguồn lực, đất đai có hạn và không sinh sôi nảy nở nên các nhu cầu sử dụng hiệu quả nguồn lực này rất quan trọng.

Tác động của nguồn lực đất đai liên quan đến nhiều đối tượng, ảnh hưởng rất lớn về bảo vệ môi trường, biến đổi khí hậu. Nếu không sử dụng tốt sẽ gây ra dư địa giàu – nghèo. Cho nên, xét về mặt nguồn lực, ở 6 nước được quản lý tốt nhất, thì tổng giá trị đất và tài sản đất chiếm 86% tổng nguồn vốn xã hội.

Trung ương đã thảo luận rất nhiều trong quá trình tổng kết Luật Đất đai 2013, lần này Nghị quyết 18-NQ/TW đã nói rất rõ, đưa vào trong tiêu đề.

Mục tiêu nâng cao hiệu lực đổi mới và nâng cao chất lượng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; hoàn thiện các quy định về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; hoàn thiện quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; hoàn thiện cơ chế xác định giá đất, cơ chế, chính sách tài chính về đất đai; hoàn thiện các quy định pháp luật có liên quan đến thị trường bất động sản, trong đó có thị trường quyền sử dụng đất; hoàn thiện cơ chế, chính sách về quản lý, sử dụng đất nông nghiệp; hoàn thiện các quy định pháp luật có liên quan đến thị trường bất động sản, trong đó có thị trường quyền sử dụng đất; đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản lý nhà nước về đất đai…

Định hướng sửa đổi lần này khác với trước đây là đưa các vấn đề thể chế, chính sách quản lý đất đai về trở thành một nội dung quan trọng nhất. Trong định hướng thể chế có 8 nội dung thì Nghị quyết 18-NQ/TW nhấn mạnh hoàn thiện nội dung thể chế.

Đầu tiên, nếu quy hoạch tốt sẽ thúc đẩy phát triển, nếu quy hoạch không tốt sẽ trở thành rào cản và kiềm hãm sự phát triển; phải có sự phù hợp, thống nhất, đồng bộ, gắn kết chặt chẽ giữa các loại quy hoạch. Các quy hoạch phải thúc đẩy phát triển lẫn nhau, phải giải bài toán quy hoạch treo, chậm trễ, làm ảnh hưởng đời sống người dân...

Chính sách phải hoàn thiện tái định cư thu hồi đất vì mục đích lợi ích quốc gia công cộng, phát triển kinh tế. Thông điệp của Trung ương là người tái định cư bằng hoặc tốt hơn, có thể tái định cư trước khi bồi thường. Bài toán tính bằng hoặc tốt hơn thì rất khó, như thay đổi chỗ ở, kế sinh nhai... Làm thế nào giải quyết câu chuyện này?

Trung ương đã tổng kết là không có khung giá đất. Trong cơ chế hiện hành sẽ có công cụ là khung giá đất, bảng giá đất của địa phương và giá đất cụ thể để thực hiện. Tuy nhiên, yêu cầu ở đây là đảm bảo theo nguyên tắc sát nhất giá thị trường. Trên thế giới có nhiều phương pháp, Việt Nam sử dụng phương pháp nào sát với thị trường.

Việc phân bổ nguồn lực đất đai và sử dụng có hiệu quả thì sử dụng tối đa quyền sử dụng đất. Có nghĩa là nhà nước ít can thiệp, chỉ can thiệp cần thiết…

Về đất nông nghiệp, làm sao nâng cao hiệu quả đất nông nghiệp, đó là bài toán hạn ngạch, quyền và nghĩa vụ sử dụng đất nông nghiệp. Ví dụ, đang tính đến phương án mở rộng hạn ngạch về sử dụng đất nông nghiệp và mở rộng đối tượng chuyển nhượng, cơ chế tích tụ đất nông nghiệp, ngân hàng đất nông nghiệp… Rất mong các chuyên gia đóng góp thêm ý kiến để có cơ chế đạt hiệu quả cao, can thiệp ít...

Nâng cao hiệu quả sử dụng đất là điểm nhấn mạnh, sẽ có khái niệm đa mục đích như sản xuất nông nghiệp kết hợp du lịch, nghỉ dưỡng; nông nghiệp xây dựng nhà máy sơ chế, nhà kho, nhà màng…

Phát biểu kết thúc buổi tọa đàm, ông Phạm Văn Trường, Phó Tổng Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng cảm ơn các chuyên gia, các nhà quản lý, doanh nghiệp, hộ nông dân... đã tham dự, đóng góp nhiều ý kiến thiết thực, góp ý dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).
"Tiếp theo buổi tọa đàm, chắc chắn sẽ còn nhiều ý kiến đề cập vấn đề này, bởi Luật Đất đai rất rộng, liên quan đến mọi lĩnh vực đời sống xã hội. Tôi nghĩ rằng Luật Đất đai phải thành luật nền - luật “mẹ”, các luật khác có liên quan đất đai phải dựa trên cơ sở của luật này, thì mới tháo gỡ, giải quyết được căn bản các vấn đề vướng mắc. Chúng tôi mong muốn sau cuộc tọa đàm hôm nay sẽ tiếp tục nhận thêm các ý kiến mà các đại biểu chưa kịp trao đổi, phát biểu, để chúng tôi có thể tập hợp để thông tin, chuyển tải đến diễn đàn Quốc hội.
Báo SGGP tổ chức tọa đàm 'Góp ý Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi): Gỡ rào cản, phát huy nội lực' ảnh 21 Ông Phạm Văn Trường, Phó Tổng Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng phát biểu kết thúc buổi tọa đàm. Ảnh: HOÀNG HÙNG
Chúng tôi cũng rất cảm ơn TS Phan Đức Hiếu, thay mặt Quốc hội đã tham dự, cùng chủ trì buổi tọa đàm. Chắc chắn những ý kiến phát biểu, ở nhiều khía cạnh khác nhau vừa mang tính định hướng vừa gợi mở những vấn đề đặt ra cần thêm ý kiến đóng góp, tới đây Quốc hội tiếp tục bàn thảo, làm rõ để tháo gỡ những vướng mắc liên quan để hoàn thiện dự án Luật, tạo nền tảng và động lực cho các hoạt động xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, ổn định và nâng cao đời sống người dân…", ông Phạm Văn Trường chia sẻ.

SGGP

Tin cùng chuyên mục